Daar sta je dan met een volle tassen lege flessen in een lange rij voor het inleverapparaat in de supermarkt. Terwijl je met stijgende irritatie wacht op de mensen voor je, tracht een persoon tevergeefs zijn of haar volstrekt gave flessen in te voeren. Echter elke keer weigert de machine en uiteindelijk stop die er helemaal. Vervolgens moet een medewerker het ding opnieuw opstarten. En tegen de tijd dat jij eindelijk aan de beurt bent, loopt alles weer lekker vast...
Sinds de invoering van statiegeld op blikjes en kleine flesjes is situatie die ik hierboven beschreef, gemeengoed geworden. Hoe vaak zie jij een briefje bij jouw lokale supermarkt: "Helaas zijn beide inlevermachines defect"?
Wat moet je doen? Terug naar huis met een volle tas lege flessen en een andere tas met je boodschappen? (Ik neem om die reden altijd een extra tas mee als ik mijn flessen wil inleveren, je weet immers nooit.)
Het statiegeldsysteem loopt muurvast.
Het is geen wonder dat veel mensen niet eens de moeite nemen om hun lege blikjes en flesjes te verzamelen en in te leveren. Het systeem is de moeite niet waard. En ga maar na: als jij lekker op pas ben en onderweg ergens een blikje fris koopt, ga jij dat blikje met een klein restant klef spull weer mee nemen?
Nee, liever gooien we het lege blikje gewoon zoals vanouds in de vuilnisbak. Helaas het statiegeldsysteem heeft een nieuw fenonomeen voortgebracht: statiegeldjagers. Mensen die openbare prullenbakken overhoopt halen om blikjes en flesjes te scoren en ondertussen meer afval achterlaten.
Hoe kan een idee dat er op papier zo mooi uitziet, deze chaos creëren?
Een van de problemen is dat er simpelweg te weinig inleverpunten zijn voor blikjes en kleine flesjes.
De grote flessen leveren we al decennia probleemloos in. Waarom? Die kopen we in de supermarkt en drinken we thuis in. Echter kleine flesjes en blikjes zijn er voor on the go.
Het is zonneklaar dat de bedenkers van het huidige statiegeldsysteem voor flesjes en blikjes niet goed nagedacht hebben over het verschil in gedrag dat kleinere drankverpakkingen met zich mee brengen.
Statiegeld past simpelweg niet in deze gevallen.
Uiteraard moeten we iets doen tegen zwerfafval. Alleen wat?
Meer openbare prullenbakken lijkt logisch.
Ik heb een veel beter idee. Laten we al die kleine flesjes en blikjes gewoon helemaal afschaffen.
Wat? Ben ik gek geworden?
Nee, wat ik wil zeggen, het is tijd voor een radicaal andere manier van denken en leven.
Frisdrank hoeven we helemaal niet in flesjes of blikjes verkopen. Er zijn namelijk bedrijven zoals iTapToo en Grapos die apparaten op de markt brengen waarmee mensen hun eigen flesjes kunnen vullen met frisdrank. In Zweden introduceert Coca Cola zelf een dergelijk concept.
In plaats van jaarlijks tientallen miljoenen blikjes produceren, inzamelen, omsmelten en weer tot blikjes verwerken, kunnen we beter inzetten op hervulbare flesjes die mensen zelf kunnen afwassen. Zo besparen we niet alleen een hoop energie voor inzameling transport en recycling maar eveneens een gigantische hoeveelheid materiaal. Om maar te zwijgen van ergenis bij de dagelijkse boodschappen.
Laten we het probleem nou eens bij de kern aanpakken en een einde maken aan wegwerp flesjes en blikjes. Dan hoeven niet meer een complex, duur en onbetrouwbaar statiegeldsysteem op te tuigen. En kunnen we toch de hoeveelheid zwerfafval aanzienlijk terug brengen!
