Tot de jaren '60 van de vorige eeuw was Nederland voor haar energiebehoefte afhankelijk van steenkolen uit Nederlands Limburg, daarna schakelde ons land in korte tijd over op Gronings gas. Nu de gasputten dicht gegooid worden met cement, zijn wij naarstig op zoek naar andere bronnen om onze dorst naar energie te stillen.
De overheid en energiemaatschappijen kijken vooral naar de mogelijkheid naar windparken op zee, terwijl er eveneens een groeiende steun is voor meer kernenergie. Hoewel het potentieel voor windparken in de Noordzee groot lijkt te zijn, bestaan er serieuze zorgen over de gevolgen het al kwetsbare ecosysteem van de Noordzee.
Zo wat zijn alternatieve energiebronnen?
Professor Kitty Nijmeijer, thans verbonden aan de TU Eindhoven, onderzoek het potentieel van osmose-energie - de vrijkomt wanneer zoet water de zee instroomt - beter bekend als Blauwe Energie. Zij betoogt dat de Rijn alleen al 80 procent van de Nederlandse huishoudens van elektriciteit kan voorzien.
De membranen die hiervoor nodig zijn, kunnen we bijvoorbeeld integreren in de Deltawerken. Hier is namelijk een scherpe scheiding tussen zoet en zout water, wat ideaal is voor Blauwe energie.
Betekent dit dat Zeeland nu de opvolger van Limburg en Groningen wordt?
Niet zo snel, zou ik zeggen.
Hoewel Blauwe energie zeer veel potentieel biedt en in tegenstelling tot bijvoorbeeld wind- en zonne-energie 24/7 beschikbaar is, zijn er heel veel uitdagingen die overwonnen moeten worden. Zo bevat zowel rivier als zeewater allerlei soorten "vervuiling" die de winning van energie bemoeilijken.
Niettemin is het bedrijf RedStack bezig een proefcentrale te bouwen in Zeeland.
Oké, laten we zeggen dat Blauwe energie tegen 2040 een praktische manier is om een substantieel deel van onze energie-behoefte te voorzien, wat dan?
Allereerst dienen we serieus te investeren in de uitbreiding van ons elektriciteitsnet. Zeker in Zeeland vormt dit een belemmering voor de economie. Wel zou de aanwezigheid van blauwe energie een boost zijn voor de vestiging van energie-intensieve bedrijven in Zeeland.
Om Zeeland echt economisch op te laten bloeien is een betere verbinding met de Randstad een absolute must. Zo zou het verstandig zijn om de aanleg van een betere spoorverbinding met de Randstad te onderzoeken. Zeker veel Zeeuwse ondernemers aangeven last de hebben van een tekort aan arbeidskrachten.
Wanneer Blauwe energie in Zeeland realiteit wordt, opent dit eveneens geheel nieuwe economische kansen.
Zo bevat zeewater veel natrium - dit element is namelijk in van de twee stoffen die keukenzout vormen. Geavanceerde membraantechnologie die wetenschappers als de eerder genoemde Kitty Nijmeijer ontwikkelen, is goed te gebruiken om natrium uit zeewater te halen.
Waarom zouden we dit doen?
Natrium staat namelijk sinds enige tijd in de belangstelling als alternatief voor lithium in batterijen. Lithium is vrij schaars op Aarde en nieuwe mijnen stuiten vrijwel overal op grote weerstand. Natrium daartegen is juist ruim voorradig en is daarom een goedkoop alternatief voor lithium.
Natriumbatterijen kunnen een belangrijke rol spelen bij de energietransitie. Zo kunnen we deze inzetten voor de opslag van overtollige zonne- en windenergie voor gebruik tijdens piekuren.
De productie van natriumbatterijen biedt Zeeland een nieuwe en waardevolle industrie, die de provincie een enorme boost kunnen geven. De aanwezigheid van de zeehaven van Vlissingen biedt uiteraard een mooie gelegenheid voor de export van natriumbatterijen.
Deze strategie zorgt er eveneens voor dat wij de fout van de gaswinning vermijden: dat we een provincie enkel leegzuigen voor het gewin van de rest van het land en de lokale bevolking opzadelen met de schade.
